تجارت جهانی/ نادیا محمدی: برقراری مجدد پرواز رشت ـ استانبول را باید فراتر از یک رویداد صرفاً حملونقلی یا افزایش تعداد مسیرهای هوایی کشور ارزیابی کرد. این اقدام در واقع میتواند به عنوان یکی از حلقههای مهم اتصال شمال ایران به شبکه تجارت، گردشگری و سرمایهگذاری منطقهای و بینالمللی تلقی شود. در شرایطی که توسعه زیرساختهای ارتباطی به یکی از شاخصهای اصلی رقابتپذیری مناطق اقتصادی تبدیل شده است، احیای این مسیر هوایی میتواند آثار قابل توجهی بر جایگاه اقتصادی استان گیلان و به ویژه منطقه آزاد انزلی بر جای بگذارد.
استانبول طی دو دهه اخیر به یکی از مهمترین مراکز ترانزیتی، تجاری و گردشگری جهان تبدیل شده است. موقعیت جغرافیایی ویژه این شهر در محل تلاقی آسیا و اروپا، همراه با توسعه گسترده زیرساختهای حملونقل و فرودگاهی، باعث شده است که سالانه میلیونها مسافر از طریق این شهر به مقاصد مختلف جهان سفر کنند. از این رو، وجود پرواز مستقیم میان رشت و استانبول صرفاً به معنای ارتباط دو شهر نیست، بلکه در عمل پلی برای دسترسی سریعتر فعالان اقتصادی، تجار، سرمایهگذاران و گردشگران شمال ایران به بازارهای اروپا، خاورمیانه، حوزه بالکان، قفقاز و آسیای مرکزی محسوب میشود.
از منظر اقتصادی، این پرواز میتواند نقش مهمی در تسهیل روابط تجاری میان ایران و ترکیه ایفا کند. ترکیه یکی از شرکای مهم تجاری ایران به شمار میرود و بخش قابل توجهی از مبادلات اقتصادی دو کشور از طریق شبکه حملونقل زمینی و هوایی انجام میشود. دسترسی مستقیم از رشت به استانبول موجب کاهش زمان و هزینه سفرهای تجاری شده و امکان برگزاری جلسات کاری، بازدیدهای صنعتی و مذاکرات اقتصادی را برای فعالان بخش خصوصی تسهیل میکند. این موضوع به ویژه برای شرکتهای مستقر در منطقه آزاد انزلی که به دنبال توسعه بازارهای صادراتی خود هستند، اهمیت ویژهای دارد.
در کنار مزایای تجاری، صنعت گردشگری نیز از مهمترین حوزههایی است که از برقراری مجدد این مسیر هوایی منتفع خواهد شد. استان گیلان با برخورداری از طبیعت کمنظیر، سواحل دریای خزر، جنگلهای هیرکانی، جاذبههای فرهنگی و تاریخی و همچنین ظرفیتهای بومگردی، یکی از مهمترین مقاصد گردشگری کشور محسوب میشود. با این حال، سهم گردشگران خارجی از ظرفیتهای موجود همچنان کمتر از سطح مطلوب است. ایجاد پرواز مستقیم به استانبول میتواند مسیر ورود گردشگران خارجی به گیلان را هموارتر کرده و زمینه معرفی بهتر جاذبههای استان در بازارهای منطقهای و بینالمللی را فراهم سازد.
علاوه بر این، پرواز مستقیم رشت ـ استانبول میتواند نقش مؤثری در توسعه گردشگری سلامت، گردشگری تجاری و گردشگری نمایشگاهی ایفا کند. بسیاری از گردشگران منطقهای به دنبال مقاصدی هستند که علاوه بر امکانات درمانی و خدمات پزشکی، از جذابیتهای طبیعی و فرهنگی نیز برخوردار باشند. گیلان با دارا بودن ظرفیتهای قابل توجه در بخش درمان و سلامت و همچنین برخورداری از زیرساختهای گردشگری در حال توسعه، میتواند بخشی از این بازار را به خود اختصاص دهد.
منطقه آزاد انزلی نیز به عنوان یکی از مهمترین مناطق آزاد کشور، از مزایای مستقیم این ارتباط هوایی بهرهمند خواهد شد. طی سالهای اخیر، سیاستگذاران این منطقه تلاش کردهاند تا جایگاه آن را در کریدورهای بینالمللی حملونقل و تجارت ارتقا دهند. قرار گرفتن در مسیر کریدور بینالمللی شمال ـ جنوب، دسترسی به بنادر دریای خزر و نزدیکی به بازارهای کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا، ظرفیتهای مهمی را برای منطقه آزاد انزلی ایجاد کرده است. با این حال، تحقق کامل این ظرفیتها نیازمند تکمیل زنجیرههای حملونقلی و ارتباطی است.
در این میان، ارتباط مستقیم هوایی با استانبول میتواند یکی از حلقههای مفقوده این زنجیره را تکمیل کند. سرمایهگذاران خارجی معمولاً در انتخاب مقاصد سرمایهگذاری به عواملی نظیر سهولت دسترسی، کیفیت زیرساختها و امکان ارتباط سریع با بازارهای هدف توجه ویژهای دارند. وجود پرواز مستقیم بین رشت و یکی از مهمترین مراکز اقتصادی منطقه میتواند جذابیت سرمایهگذاری در منطقه آزاد انزلی را افزایش داده و به جذب سرمایههای جدید کمک کند.
