نرگس گودرزی
دبیر تحریریه
۱۷ فروردین ۱۴۰۴، عملیات اجرایی احداث هزار کلاس درس در سواحل مکران اعلام شد؛ طرحی که قرار بود با مشارکت سازمان منطقه آزاد چابهار، وزارت اقتصاد، بانکها، بیمهها، شرکتهای تابعه و بخش خصوصی و از محل مسئولیت اجتماعی مجموعههای اقتصادی منطقه اجرا شود.
اکنون بیش از یک سال و نیم از اعلام آغاز این طرح گذشته است. مسئولان منطقه آزاد چابهار در مقاطع مختلف از پیشرفت کار خبر دادهاند: در آذر ۱۴۰۴ اعلام شد ۴۲۸ کلاس تعیینتکلیف و کلنگزنی شده و ۲۱۸ کلاس در حال ساخت است. در بهمن همان سال از آغاز ساخت ۲۰۰ کلاس دیگر با اعتبار ۲۷۰ میلیارد تومان سخن گفته شد که شامل مجتمع ۹۶ کلاسه (بزرگترین مجتمع آموزشی کشور) نیز میشد. آخرین اظهارنظر رسمی در مرداد ۱۴۰۵ حاکی از تعیینتکلیف ۵۳۰ کلاس است و مدیرعامل سازمان همچنان تأکید دارد که کل هزار کلاس حداکثر ظرف ۲۴ ماه تکمیل خواهد شد.
با این حال، آنچه هنوز برای مردم چابهار، فعالان اجتماعی و آموزشی منطقه و افکار عمومی روشن نشده، گزارش شفاف و قابل سنجش از عملکرد واقعی طرح است. اعلام تعداد پروژههای کلنگخورده یا «تعیینتکلیفشده» کافی نیست. مردم حق دارند بدانند:
چند کلاس از هزار کلاس واقعاً وارد مرحله ساخت شده و پیشرفت فیزیکی هر کدام چقدر است؟
چه میزان اعتبار تاکنون هزینه شده و سهم سازمان منطقه آزاد چابهار، بانکها، بیمهها، شرکتهای تابعه و بخش خصوصی دقیقاً چقدر بوده است؟
چه تعداد کلاس تاکنون به بهرهبرداری رسیده و دانشآموزان منطقه از آن استفاده میکنند؟
تاریخ دقیق تکمیل هزار کلاس و برنامه زمانبندی بهروزشده چیست؟
این مطالبه زمانی جدیتر میشود که نمونههای دیگری از ساخت سریع پروژههای آموزشی در کشور وجود دارد. مجتمع آموزشی ـ فرهنگی سپهبد شهید محمد باقری، نخستین دبیرستان شبانهروزی هوشمند پلیس کشور در تهران، با ۳۵ هزار مترمربع زیربنا و ظرفیت ۱۲۰۰ دانشآموز، طی تنها ۲۲۰ روز ساخته و تجهیز شد. مقایسه پروژهها از نظر مقیاس، شرایط جغرافیایی و منابع مالی یکسان نیست، اما نشان میدهد زمانبندی روشن، مدیریت متمرکز و پاسخگویی مستمر میتواند سرعت اجرای پروژههای آموزشی را بهشکل محسوسی افزایش دهد.
چابهار همچنان با کمبود جدی فضای آموزشی روبهروست. پیشتر مدیرعامل مجمع خیرین مدرسهساز چابهار و دشتیاری اعلام کرده بود برای رسیدن به استانداردهای آموزشی، ساخت دستکم ۳ هزار کلاس درس در این دو شهرستان ضروری است. شش شهرستان جنوب سیستان و بلوچستان (چابهار، نیکشهر، کنارک، قصرقند، دشتیاری و زرآباد) به حدود هفت هزار کلاس جدید نیاز دارند تا به سرانه استاندارد هشت مترمربع فضای آموزشی به ازای هر دانشآموز برسند.
پروژه هزار کلاس درس صرفاً یک پروژه عمرانی نیست؛ بخشی از مسئله عدالت آموزشی در سواحل مکران است. میتواند یکی از ماندگارترین پروژههای اجتماعی این منطقه باشد، مشروط بر اینکه از مرحله وعده و کلنگزنی عبور کند و به کلاسهای واقعی، مدرسههای واقعی و فرصت آموزشی واقعی برای کودکان منطقه تبدیل شود.
اکنون بیش از یک سال و نیم پس از اعلام آغاز طرح، انتظار طبیعی مردم این است که سازمان منطقه آزاد چابهار گزارشی دقیق، عمومی و قابل راستیآزمایی از وضعیت این پروژه منتشر کند. پرسش ساده و بیپاسخ مانده همچنان پابرجاست:
هزار کلاس درس چابهار چه شد؟
