حسنا رجبی
خبرنگار
منطقه ویژه اقتصادی سهلان در غرب تبریز، یکی از مهمترین طرحهای توسعهای آذربایجان شرقی است که با هدف تبدیل شدن به هاب لجستیک، ترانزیت و جذب سرمایهگذاری صنعتی ایجاد شده، اما همچنان میان «ظرفیتهای بالقوه» و «چالشهای اجرایی» در رفتوآمد است.
بررسی آخرین وضعیت این منطقه نشان میدهد سهلان با وجود برخورداری از موقعیت استراتژیک در مسیرهای جادهای و ریلی شمالغرب کشور و اتصال به شبکه گمرکی استان، هنوز نتوانسته نقش کامل خود را در زنجیره تجارت خارجی ایفا کند.
گمرک سهلان؛ قلب تپندهای با اختلال در کارکرد اجرایی
گمرک مستقر در منطقه ویژه سهلان به عنوان یکی از نقاط کلیدی تجارت استان، از مزیت اتصال همزمان به شبکه ریلی و جادهای برخوردار است. با این حال، فعالان اقتصادی و برخی مسئولان استانی در ماههای گذشته نسبت به تبدیل شدن این ظرفیت به «گلوگاه اداری» هشدار دادهاند.
بر اساس گزارشهای رسمی، هدف اولیه ایجاد منطقه ویژه اقتصادی سهلان، تسهیل صادرات و واردات و کاهش بوروکراسی بوده، اما در عمل بخشی از فرآیندهای اجرایی همچنان با کندی و پیچیدگی همراه است.
زیرساختها؛ حلقه مفقوده توسعه
یکی از مهمترین محورهای انتقاد به وضعیت فعلی سهلان، کمبود زیرساختهای حیاتی از جمله تأمین پایدار آب، برق و تکمیل محدودههای مصوب منطقه است. در بازدیدهای میدانی نمایندگان مجلس و مدیران استانی، این موارد به عنوان موانع اصلی جذب سرمایهگذاری جدید مطرح شده است.
سرمایهگذاران حاضر در منطقه نیز معتقدند نبود زیرساختهای کامل، سرعت اجرای پروژههای صنعتی را کاهش داده و بخشی از ظرفیت اقتصادی منطقه را بلااستفاده نگه داشته است.
موقعیت راهبردی؛ مزیتی که هنوز بالفعل نشده
سهلان در یکی از مهمترین کریدورهای ترانزیتی کشور و در مجاورت شهر صنعتی تبریز قرار دارد؛ موقعیتی که در صورت بهرهبرداری کامل میتواند این منطقه را به یکی از مراکز اصلی لجستیک شمالغرب ایران تبدیل کند.
با این حال، کارشناسان اقتصادی تأکید میکنند که فاصله میان «طرح روی کاغذ» و «عملیات اجرایی کامل» همچنان محسوس است و همین موضوع باعث شده بازدهی مورد انتظار از این منطقه محقق نشود.
جمعبندی
منطقه ویژه اقتصادی سهلان امروز بیش از آنکه یک مرکز صنعتی بالفعل باشد، یک پروژه در حال گذار است؛ پروژهای که از یک سو بر پایه موقعیت ژئواقتصادی مهم شکل گرفته و از سوی دیگر با چالشهای زیرساختی و اجرایی مواجه است.
به نظر میرسد آینده سهلان بیش از هر چیز به سرعت تصمیمگیریهای اجرایی، تکمیل زیرساختها و تسهیل واقعی فرآیندهای گمرکی وابسته خواهد بود؛ موضوعی که میتواند تعیین کند این منطقه «قطب اقتصادی شمالغرب» خواهد شد یا همچنان در حد یک ظرفیت بالقوه باقی میماند.
